Autor: Piotr Niwiński
Tytuł: Legalizacja Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej
Wydawnictwo: IPN
Rok wydania: 2024
Liczba stron: 312
Moja ocena: 4/10
Historia Polskiego Państwa Podziemnego kryje wiele
fascynujących zagadnień, a jednym z najmniej znanych jest działalność komórek
legalizacyjnych Armii Krajowej. To właśnie one zajmowały się przygotowywaniem
fałszywych dokumentów, dzięki którym konspiratorzy mogli ukrywać swoją
tożsamość, prowadzić działalność podziemną i unikać aresztowań. Temat ten
podjął prof. Piotr Niwiński w książce „Legalizacja Okręgu Wileńskiego Armii
Krajowej”. Publikacja jest efektem wieloletnich badań archiwalnych prowadzonych
zarówno w Polsce, jak i za granicą. Autor stworzył pierwsze tak szczegółowe
opracowanie dotyczące działalności legalizacji na Wileńszczyźnie, dzięki czemu
książka ma niewątpliwie dużą wartość naukową.
Warto jednak wiedzieć, że choć tom liczy ponad 300 stron,
właściwy tekst zajmuje niewiele ponad 130. Resztę stanowią aneksy, fotografie,
dokumenty oraz bibliografia. Największym problemem publikacji jest jednak jej
styl. Książkę czyta się ciężko – narracja jest toporna, mało przystępna i
wyraźnie skierowana do odbiorcy naukowego. Zamiast płynnej opowieści
otrzymujemy szczegółowe opracowanie, które momentami nuży. Kilkakrotnie
musiałem wracać do wcześniej przeczytanych fragmentów, ponieważ traciłem wątek
i nie byłem pewien, o czym autor aktualnie pisze. Szkoda, ponieważ sam temat ma
ogromny potencjał. Historia ludzi odpowiedzialnych za fałszowanie dokumentów
mogłaby stać się niezwykle interesującą opowieścią o kulisach funkcjonowania
konspiracji. Niestety sposób przedstawienia materiału sprawia, że lektura
wymaga dużego skupienia i cierpliwości. Nie zmienia to faktu, że jako
publikacja naukowa książka spełnia swoje zadanie. To wartościowe źródło wiedzy
dla historyków i osób zajmujących się dziejami Armii Krajowej oraz
Wileńszczyzny.