Eric Elfman, Nasze miasto, recenzja

 

Eric Elfman, Nasze miasto, recenzja

Autor: Eric Elfman

Tytuł: Nasze miasto

Cykl: Z Archiwum X (seria czerwona), tom 4

Wydawnictwo: Da Capo

Rok wydania: 1997

Liczba stron: 95

Moja ocena: 7/10


Małe miasteczka mają to do siebie, że z pozoru wszystko jest w nich proste. Każdy zna każdego, wszyscy wiedzą, czym zajmuje się sąsiad, a największą sensacją może być awaria lokalnej kanalizacji. Problem zaczyna się wtedy, kiedy ludzie zaczynają znikać.
Punktem wyjścia historii jest zniknięcie mężczyzny w średnim wieku, pracującego jako kontroler w miejscowym zakładzie przetwórstwa drobiu. Po zbadaniu sprawy okazuje się, że nie jest to pierwszy taki przypadek. W ciągu kilkudziesięciu lat w okolicy przepadło bez śladu ponad osiemdziesiąt osób. Do tego dochodzą opowieści o tajemniczych światłach pojawiających się za drzewami. Brzmi jak klasyczna historia o kosmitach? Owszem. I przez pewien czas można odnieść wrażenie, że dokładnie w tę stronę zmierza cała opowieść. Problem w tym, że prawda okazuje się znacznie bardziej ponura.
Muszę przyznać, że początek „Naszego miasta” nie zrobił na mnie szczególnego wrażenia. Historia rozwija się dość powoli, jednak mniej więcej od połowy sytuacja zmienia się diametralnie. Fabuła zaczyna się rozkręcać, atmosfera gęstnieje, a kolejne elementy układanki pokazują, że przemili mieszkańcy tego miejsca mają na sumieniu znacznie więcej, niż można było początkowo przypuszczać. Najbardziej podobał mi się motyw rytuałów i kanibalizmu oraz ich wpływ na funkcjonowanie całej społeczności. Mieszkańcy miasta tworzą zamknięty, chory system, w którym pewne zachowania stają się czymś zupełnie normalnym. Ich relacje, sposób odnoszenia się do obcych oraz codzienne funkcjonowanie potrafią naprawdę przerazić. Właśnie ten klaustrofobiczny klimat małego, zamkniętego na świat miasteczka jest jednym z największych atutów tej historii.
„Nasze miasto” jest dla mnie trochę jak dobrze zrealizowany odcinek serialu. Historia ma konkretny pomysł, kilka naprawdę mocnych momentów i interesujący finał, ale jednocześnie pozostawia niedosyt. I właśnie dlatego uważam, że ten koncept spokojnie można było rozwinąć do pełnoprawnej, liczącej 200–300 stron powieści. Jest tutaj materiał na znacznie większą i bardziej rozbudowaną historię.

 

Walter Tevis, Człowiek, który spadł na Ziemię, recenzja

 

Walter Tevis, Człowiek, który spadł na Ziemię, recenzja

Autor: Walter Tevis

Tytuł: Człowiek, który spadł na Ziemię

Wydawnictwo: Mag

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 192

Moja ocena: 8/10


Na pierwszy rzut oka „Człowiek, który spadł na Ziemię” wydaje się historią prostą. Kosmita przybywa na naszą planetę, przyjmuje nazwisko Thomas Jerome Newton i wykorzystując swoją przewagę technologiczną, zaczyna budować finansowe imperium. Jego celem jest zdobycie pieniędzy potrzebnych do skonstruowania statku, który pozwoli mu wrócić na rodzinną Antheę – planetę wyniszczoną przez wojnę. Tevis szybko pokazuje czytelnikowi, że wcale nie interesuje go opowieść o kosmicznym przybyszu podbijającym Ziemię. Newton jest obcym, który próbuje przetrwać w świecie, którego do końca nie rozumie.
Nasz kosmita przed przybyciem na Ziemię zdobywał wiedzę o naszej kulturze głównie z transmisji telewizyjnych. Mimo całej tej wiedzy szybko musi nauczyć się funkcjonować wśród ludzi, ich zasad, pieniędzy, polityki i fałszywej uprzejmości. Każdego dnia musi zmagać się z ziemską grawitacją, jego ciało ma swoje ograniczenia, a z czasem zaczyna również coraz mocniej uzależniać się od ginu. Do tego dochodzą wątpliwości dotyczące jego misji i coraz większe problemy z odnalezieniem własnego miejsca na Ziemi. Im dłużej przebywa wśród ludzi, tym bardziej jego historia przestaje być opowieścią o kosmicie, a staje się historią człowieka, który próbuje znaleźć sens w świecie, który nie jest jego światem.
Tevis przy okazji pokazuje bardzo interesujący obraz amerykańskiego społeczeństwa. Można odnieść wrażenie, że dzieli je na trzy grupy. Na szczycie znajdują się ludzie bardzo bogaci, posiadający władzę, pieniądze i wpływy. To oni mają realną możliwość kształtowania rzeczywistości i decydowania o kierunku, w którym zmierza państwo. Niżej znajduje się klasa średnia – ludzie ciężko pracujący i próbujący osiągnąć sukces. Symbolem tego sukcesu staje się przede wszystkim własny dom, najlepiej z basenem. To właśnie wokół pracy, pieniędzy i kolejnych dóbr materialnych organizują swoje życie. Na samym dole znajdują się natomiast ludzie żyjący z zasiłków. Co ciekawe, Tevis nie przedstawia ich wyłącznie jako ofiar systemu. Pokazuje również tych, którzy przyzwyczaili się do takiego życia i nie mają szczególnej motywacji, żeby je zmieniać. W wizji autora Stany Zjednoczone są na tyle bogatym państwem, że mogą utrzymywać miliony ludzi, którzy nie chcą pracować. Jest to kolejny element krytycznego spojrzenia Tevisa na społeczeństwo i amerykański model gospodarczy.
Warto wspomnieć, że pierwsze wydanie książki ukazało się w 1963 roku, w samym środku zimnej wojny. Tevis wykorzystuje historię Newtona jako pretekst do pokazania świata ogarniętego obsesją rywalizacji i przygotowanego do kolejnego konfliktu. W książce mocno wybrzmiewają antywojenne i pacyfistyczne akcenty.
Ciekawa jest również wizja przyszłości przedstawiona przez autora. Tevis zakładał między innymi, że w latach 80. Stany Zjednoczone przestaną być dominującą potęgą, a świat zostanie podzielony przez konflikty gospodarcze i polityczne. Pojawia się między innymi rywalizacja USA z Kanadą i Brazylią oraz rosnące zagrożenie ze strony Chin, które autor przedstawia jako państwo o faszystowskim charakterze.
„Człowiek, który spadł na Ziemię” to dla mnie przede wszystkim bardzo dobra historia o samotności i próbie odnalezienia się w obcym świecie. Kosmita okazuje się tutaj jedynie punktem wyjścia. Tevis opowiada o ludzkich słabościach, ambicjach, uzależnieniach, wojnie, nierównościach społecznych i potrzebie posiadania własnego miejsca. To książka, która ma już ponad sześćdziesiąt lat, a mimo to nadal potrafi postawić kilka niewygodnych pytań. I chyba właśnie dlatego warto po nią sięgnąć.
Na podstawie powieści powstał w 1976 roku film w reżyserii Nicolasa Roega z Davidem Bowiem w roli głównej, a w 2022 roku doczekała się również serialowej adaptacji.

 


Jakub Lisicki, Anamene i inne opowiadania, recenzja

 

Jakub Lisicki, Anamene i inne opowiadania, recenzja

Autor: Jakub Lisicki
Tytuł: Anamene i inne opowiadania
Wydawnictwo: Warszawska Firma Wydawnicza
Data wydania: 2022
Liczba stron: 132
Moja ocena: 7/10
 
„Anamene i inne opowiadania” Jakuba Lisickiego to zbiór historii o zabarwieniu poetycko prozatorskim, w których trudno szukać typowej, prostej fabuły. Autor stawia przede wszystkim na klimat, poetycki język i oniryzm. W opowiadaniach pojawiają się problemy filozoficzne, nawiązania do mitów i legend, elementy grozy, fantasy oraz makabry.
Przyznam, że kilka pierwszych opowiadań było dla mnie dość trudnych w odbiorze. Czytając je, miałem wrażenie, jakbym się zgubił. Główni bohaterowie sprawiali wrażenie uwięzionych w pewnej pętli czasoprzestrzennej i przeżywających ciągle podobne wydarzenia. Powtarzalność była momentami tak duża, że zastanawiałem się nawet, czy nie jest to błąd druku i kilka stron nie zostało wydrukowanych potrójnie. Nie oznacza to jednak, że książka jest napisana źle. Wręcz przeciwnie. Jakub Lisicki bardzo sprawnie posługuje się językiem. Opisy są dopracowane, a autor ma własny styl. Problemem było dla mnie raczej odnalezienie się w samych historiach. Niekiedy gubiłem wątek do tego stopnia, że przestawałem być pewien, co właściwie czytam i dokąd dana opowieść zmierza i czy jest powiązana z poprzednimi. Warto również zaznaczyć, że niektóre opowiadania mają również dość makabryczną treść, dlatego nie jest to książka, którą można polecić każdemu czytelnikowi.
„Anamene i inne opowiadania” to przede wszystkim zbiór dla osób, które lubią poezję. Dla mnie lektura była momentami wymagająca i chaotyczna, ale jednocześnie doceniam język, którym posługuje się autor, oraz pomysł na połączenie mitologii, grozy, fantasy i filozoficznych tematów.
Myślę, że nie jest to lektura dla osób, które oczekują, że wszystko zostanie im podane wprost, a na końcu zostanie logicznie wyjaśnione.

Tomasz Kaczmarek, Alchemia Światła, recenzja


Tomasz Kaczmarek, Alchemia Światła, recenzja

Autor: Tomasz Kaczmarek

Tytuł: Alchemia Światła

Wydawnictwo: IX

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 356

Moja ocena: 8/10


„Alchemia Światła” Tomasza Kaczmarka to rozbudowana, wielowąttkowa historia. Autor zabiera czytelnika do mocno dystopijnego świata, w którym po apokalipsie pozostała niewielka enklawa nadająca się do życia. Jest nią Jeruzalem, nad którym pieczę sprawują biblijne anioły. Wokół miasta znajduje się Ciemność, stanowiąca bezpośrednie zagrożenie dla zamieszkujących je ludzi.
Pomysł na świat przedstawiony zdecydowanie przypadł mi do gustu. Czytając książkę, miałem momentami wrażenie, że autor miał sporo zabawy przy tworzeniu własnej wizji świata po Apokalipsie. Mamy tutaj połączenie motywów biblijnych, dystopii, science fiction i horroru. Mnie całość kojarzyła się momentami z połączeniem „Starego Testamentu”, „Mechanicznej pomarańczy” Anthony’ego Burgessa i „Roku 1984” George’a Orwella. Szczególnie interesującym pomysłem wydała mi się kastowość społeczeństwa. Ludzie zostają oceniani między innymi na podstawie egzaminów, a ci, którzy osiągają najlepsze wyniki i mogą być najbardziej użyteczni dla społeczeństwa, otrzymują wyższy status. Wśród uprzywilejowanych znajdują się między innymi inżynierowie czy filozofowie.  Mimo to ni wszystkie opowiadania wydały mi się ze sobą dobrze połączone, a brak chronologii wydarzeń powodował momentami spory chaos.
Najbardziej podobały mi się fragmenty związane z narodzinami kambiona Merlina oraz późniejsze wydarzenia dotyczące Lolimy i Kaina. Szkoda, że autor nie zdecydował się mocniej rozwinąć losów Merlina, Lolimy, Leby, Ariela i Kaina i nie poświęcił im pełnoprawnej powieści. Na plus trzeba też zaliczyć kilka rozwiązań fabularnych, które potrafiły mnie zaskoczyć. Dzięki temu, mimo wspomnianego chaosu, z zaciekawieniem czytałem kolejne historie.
„Alchemia Światła” nie jest książką idealną i zdecydowanie wymaga od czytelnika skupienia. Momentami trudno było mi połączyć ze sobą poszczególne wydarzenia i bohaterów. Mimo tego bawiłem się przy niej całkiem dobrze. Największą zaletą jest dla mnie sam pomysł na świat – oryginalny, odważny i łączący kilka różnych gatunków oraz motywów.